Kiedy wykonać pierwsze USG w ciąży?

Pierwsze USG w ciąży wykonuje się zazwyczaj między 6. a 8. tygodniem, licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. Badanie potwierdza ciążę wewnątrzmaciczną, pozwala ocenić liczbę zarodków i stwierdzić akcję serca płodu. Rekomendacje PTGiP wskazują na cztery podstawowe badania USG w ciąży o przebiegu prawidłowym (11-14, 18-22, 28-32 oraz 36-40 tydzień), a wczesne USG potwierdzające wykonuje się dodatkowo ze wskazań klinicznych lub na życzenie pacjentki. We wczesnej ciąży stosuje się USG przezpochwowe, które jest bezbolesne i bezpieczne zarówno dla matki, jak i dla zarodka.

Kiedy wykonać pierwsze USG?

Pierwsze badanie ultrasonograficzne w ciąży wykonuje się zazwyczaj między 6. a 8. tygodniem ciąży, licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki. W tym okresie możliwe jest:

• potwierdzenie ciąży wewnątrzmacicznej,
• ocena liczby zarodków (ciąża pojedyncza czy mnoga),
• uwidocznienie pęcherzyka ciążowego i zarodka,
• stwierdzenie akcji serca płodu (od ok. 6. tygodnia),
• określenie przybliżonego wieku ciążowego.

Zbyt wczesne badanie (przed 6. tygodniem) może nie dać jednoznacznych wyników, ponieważ zarodek jest jeszcze bardzo mały. W takiej sytuacji lekarz zazwyczaj zaleca powtórzenie USG za 1-2 tygodnie.

Jak przebiega badanie USG we wczesnej ciąży?

We wczesnej ciąży najczęściej wykonuje się USG przezpochwowe (transwaginalne), które daje dokładniejszy obraz niż badanie przez powłoki brzuszne. Sonda jest wprowadzana do pochwy i umożliwia precyzyjną ocenę struktur wewnątrz macicy.

Badanie jest bezbolesne i bezpieczne. Nie stanowi żadnego zagrożenia ani dla matki, ani dla rozwijającego się zarodka. Fale ultradźwiękowe nie są promieniowaniem jonizującym. Bezpieczeństwo USG w ciąży potwierdzają wieloletnie badania, a co najmniej jedno USG przed 24. tygodniem ciąży rekomendowane jest wg WHO, 2016. Standardy techniki wykonania wczesnego badania określają wytyczne ISUOG, 2013.

Kolejne badania USG w ciąży

Prowadzenie ciąży o przebiegu prawidłowym obejmuje cztery podstawowe badania ultrasonograficzne wg rekomendacji PTGiP:

Tydzień ciąży	Rodzaj badania	Co ocenia
11-14	przesiewowe I trymestru	przezierność karkowa, markery chromosomalne (wg standardów Fetal Medicine Foundation)
18-22	szczegółowe (tzw. połówkowe)	anatomia płodu, narządy wewnętrzne
28-32	ocena wzrastania	wielkość płodu, ilość płynu owodniowego, lokalizacja łożyska
36-40	przedporodowe	pozycja płodu, masa ciała, gotowość do porodu

Lekarz może zlecić dodatkowe badania USG w przypadku ciąży zagrożonej lub gdy wyniki wcześniejszych badań wymagają monitorowania.

Jak przygotować się do pierwszego USG?

Specjalne przygotowanie nie jest konieczne. Warto zabrać ze sobą:

• dokumentację medyczną (wyniki wcześniejszych badań),
• test ciążowy lub wynik badania beta-hCG,
• listę pytań do lekarza,
• informację o dacie ostatniej miesiączki.

Przy USG przezpochwowym pęcherz powinien być pusty, w odróżnieniu od badania przez powłoki brzuszne, gdzie pełny pęcherz poprawia widoczność.

Ile kosztuje USG w ciąży?

Koszt konsultacji położniczej z badaniem USG to kilkaset złotych, a ciąża bliźniacza i dodatkowe badanie KTG zwiększają cenę (ceny orientacyjne, aktualne w cenniku). Warto dopytać o zakres badania już przy rejestracji.

Jak wygląda wizyta w Medicus Center?

W Medicus Center w Łomży wczesne USG w ciąży wykonujemy podczas konsultacji położniczej. Lekarz najpierw zbiera wywiad (data ostatniej miesiączki, wcześniejsze ciąże, objawy), a następnie wykonuje badanie ultrasonograficzne i omawia obraz na bieżąco. Po badaniu pacjentka otrzymuje opis wyniku oraz zalecenia dotyczące dalszych terminów badań. Konsultacje prowadzi Anna Prusaczyk. Zapraszamy do rejestracji online lub telefonicznej.

Najczęstsze pytania

Kiedy najwcześniej widać zarodek i bicie serca na USG? Akcję serca płodu można uwidocznić zazwyczaj od około 6. tygodnia ciąży. Przy badaniu wykonanym przed 6. tygodniem zarodek jest jeszcze bardzo mały i wynik bywa niejednoznaczny, dlatego lekarz często zaleca powtórzenie USG za 1-2 tygodnie.

Czy USG przezpochwowe w ciąży jest bezpieczne dla dziecka? Tak. Badanie jest bezbolesne i bezpieczne zarówno dla matki, jak i dla zarodka. Fale ultradźwiękowe nie są promieniowaniem jonizującym, a WHO (2016) rekomenduje co najmniej jedno USG przed 24. tygodniem ciąży.

Jak przygotować się do pierwszego USG w ciąży? Specjalne przygotowanie nie jest konieczne. Do badania przezpochwowego pęcherz powinien być pusty. Warto zabrać dokumentację medyczną, wynik testu ciążowego lub beta-hCG oraz informację o dacie ostatniej miesiączki.

Ile badań USG wykonuje się w ciąży o prawidłowym przebiegu? Według rekomendacji PTGiP w ciąży o prawidłowym przebiegu wykonuje się cztery podstawowe badania USG: w 11-14, 18-22, 28-32 oraz 36-40 tygodniu. Wczesne USG potwierdzające jest dodatkowe i wykonuje się je ze wskazań klinicznych lub na życzenie pacjentki.

Podsumowanie

• Pierwsze USG w ciąży wykonuje się między 6. a 8. tygodniem, licząc od pierwszego dnia ostatniej miesiączki
• We wczesnej ciąży stosuje się USG przezpochwowe, które jest bezbolesne i bezpieczne dla matki i zarodka
• Badanie pozwala potwierdzić ciążę wewnątrzmaciczną, ocenić liczbę zarodków i stwierdzić akcję serca płodu
• W trakcie ciąży wykonuje się kilka kluczowych badań USG: w I trymestrze, połówkowe, ocenę wzrastania i przedporodowe

Pierwsze badanie USG w ciąży to nie tylko medyczna konieczność, ale też niezwykle wzruszający moment: pierwsze spojrzenie na rozwijające się dziecko. Warto je wykonać w odpowiednim terminie, u doświadczonego specjalisty, z wysokiej klasy sprzętem diagnostycznym.

Źródła i opracowania

1. Salomon L.J., Alfirevic Z., Bilardo C.M., et al. (ISUOG). ISUOG practice guidelines: performance of first-trimester fetal ultrasound scan. Ultrasound in Obstetrics & Gynecology, 2013;41(1)
   . doi.org/10.1002/uog.12342
2. Polskie Towarzystwo Ginekologów i Położników (PTGiP). Rekomendacje PTGiP dotyczące postępowania w ciąży o przebiegu prawidłowym. ptgin.pl
3. World Health Organization (WHO). WHO recommendations on antenatal care for a positive pregnancy experience. WHO, 2016. who.int
4. FIGO (International Federation of Gynecology and Obstetrics). Guidelines and statements. figo.org