Choroby prostaty
Gruczoł krokowy (prostata) to narząd występujący wyłącznie u mężczyzn, otaczający cewkę moczową tuż pod pęcherzem moczowym. Z wiekiem prostata ulega powiększeniu, co może powodować ucisk na cewkę moczową i utrudniać oddawanie moczu. Łagodny przerost prostaty (BPH) jest bardzo częsty: w analizie ponad tysiąca gruczołów z dziesięciu badań rozrost stwierdzano u 50% mężczyzn w wieku od 51 do 60 lat, a w czwartej dekadzie życia u 8% (wg Berry i wsp., 1984). Są to dane z badań pośmiertnych, czyli mówią o obrazie tkanki, a nie o dolegliwościach: znaczna część mężczyzn z takim rozrostem nie ma żadnych objawów.
Objawy chorób prostaty to: osłabiony strumień moczu, przerywane oddawanie moczu, uczucie niepełnego opróżnienia pęcherza, częstomocz (szczególnie nocny, tzw. nykturia), nagłe parcie na mocz, trudności z rozpoczęciem mikcji oraz kroplowanie po mikcji. W przypadku podwyższonego PSA konieczna jest dalsza diagnostyka w celu wykluczenia raka prostaty.
Diagnostyka obejmuje badanie per rectum (DRE), oznaczenie PSA we krwi, USG prostaty z oceną zalegania moczu, uroflowmetrię (badanie przepływu moczu) oraz, w razie wskazań, biopsję prostaty. Uroflowmetria ma ograniczenia, o których warto wiedzieć przed wizytą: przepływ powyżej 15 ml/s nie wyklucza przeszkody podpęcherzowej, a przepływ obniżony nie mówi, czy przyczyną jest przeszkoda, czy osłabiony mięsień wypieracz (wg EAU, 2026).
Leczy się objawy i przeszkodę w odpływie moczu, a nie sam rozmiar gruczołu widoczny w USG. Europejskie wytyczne odchodzą nawet od terminu „przerost prostaty" na rzecz przeszkody podpęcherzowej, bo to ona jest tym, co poddaje się leczeniu (wg EAU, 2026). Dlatego przy objawach łagodnych i mało uciążliwych uprawnioną opcją jest obserwacja z samoopieką: w jednym z badań po roku 85% mężczyzn z łagodnymi objawami pozostawało w stabilnym stanie bez leczenia. Wytyczne zalecają, by poradę dotyczącą stylu życia zaproponować każdemu przed leczeniem lub równolegle z nim. Praktycznie oznacza to przesunięcie płynów na pierwszą połowę dnia, ograniczenie kofeiny i alkoholu, technikę podwójnej mikcji, trening pęcherza, leczenie zaparć oraz przegląd przyjmowanych leków, zwłaszcza moczopędnych. Gdy objawy są uciążliwe, dokłada się farmakoterapię (alfa-blokery, inhibitory 5-alfa-reduktazy), a przy braku poprawy lub powikłaniach leczenie zabiegowe.
Regularne badania prostaty po 50. roku życia (po 45. przy obciążeniu rodzinnym) pozwalają na wczesne wykrywanie problemów. Więcej o objawach i leczeniu przeczytasz w artykule Problemy z prostatą: objawy u mężczyzn.
W Medicus Center konsultacje prowadzi Michał Kostro, lekarz w trakcie specjalizacji z urologii, którą realizuje w Szpitalu Wojewódzkim w Łomży. Wykonuje też zabiegi urologiczne, w tym leczenie łagodnego rozrostu prostaty metodami TURP i HoLEP oraz biopsje fuzyjne gruczołu krokowego. Na konsultacji urolog najpierw zbiera wywiad o nasileniu objawów, następnie wykonuje badanie per rectum i, w razie potrzeby, kieruje na oznaczenie PSA, badanie moczu oraz USG prostaty. Skierowanie nie jest potrzebne. Umów się na wizytę urologiczną.











