Zespół stresu pourazowego (PTSD)
Zespół stresu pourazowego (PTSD, post-traumatic stress disorder) to zaburzenie psychiczne rozwijające się u części osób po przeżyciu lub byciu świadkiem zdarzenia traumatycznego, takiego jak wypadek, przemoc fizyczna lub seksualna, katastrofa, działania wojenne lub nagła śmierć bliskiej osoby. PTSD dotyczy ok. 3-4% populacji ogólnej, a wśród osób narażonych na traumę rozwija się u 10-30% (wg APA, American Psychiatric Association).
Objawy PTSD dzielą się na cztery grupy: nawracające wspomnienia (flashbacki, koszmary senne, intruzywne myśli o wydarzeniu), unikanie (omijanie miejsc, osób i sytuacji kojarzących się z traumą), zmiany w myśleniu i nastroju (poczucie winy, odcięcie emocjonalne, utrata zainteresowań, trudności z odczuwaniem pozytywnych emocji) oraz nadmierna reaktywność (wzmożona czujność, drażliwość, problemy ze snem, nadmierna reakcja na bodźce).
Diagnozę stawia się, gdy objawy utrzymują się ponad miesiąc i istotnie zaburzają codzienne funkcjonowanie. Leczenie PTSD obejmuje farmakoterapię (leki z grupy SSRI, takie jak sertralina i paroksetyna, uznane za leki pierwszego wyboru wg NICE guidelines) oraz psychoterapię (terapia poznawczo-behawioralna ukierunkowana na traumę, EMDR).
Najsilniejszymi predyktorami rozwoju PTSD są przemoc seksualna (49% osób narażonych rozwija PTSD), wypadki komunikacyjne (10%) oraz przemoc fizyczna i działania wojenne (wg WHO World Mental Health Survey). Standaryzowane narzędzia diagnostyczne stosowane w klinice to PCL-5 (PTSD Checklist for DSM-5, samoocena, 20 pozycji) oraz CAPS-5 (Clinician-Administered PTSD Scale, badanie strukturyzowane przez klinicystę). Leczeniem pierwszego wyboru wg NICE i APA jest psychoterapia traumatyczna: TF-CBT (Trauma-Focused CBT) lub EMDR (Eye Movement Desensitization and Reprocessing), obie z poziomem dowodów A. Sertralina i paroksetyna to jedyne SSRI z FDA approval w PTSD; wspomagają terapię w cięższych przypadkach. Bez leczenia objawy utrzymują się latami u 1/3 pacjentów; przy odpowiednim leczeniu remisję uzyskuje 60-80% w ciągu 3-6 miesięcy.
W Medicus Center psychiatra przeprowadza diagnostykę PTSD, wdraża leczenie farmakologiczne i w razie potrzeby kieruje na psychoterapię. Konsultacja odbywa się w dyskretnej atmosferze.
