Niedokrwistość
Niedokrwistość (anemia) to stan, w którym stężenie hemoglobiny lub liczba czerwonych krwinek we krwi jest niższa od normy. Hemoglobina odpowiada za transport tlenu do tkanek, dlatego jej niedobór prowadzi do niedotlenienia organizmu i szeregu objawów: przewlekłego zmęczenia, osłabienia, bladości skóry, duszności przy wysiłku, przyspieszonego bicia serca, zawrotów głowy oraz łamliwości włosów i paznokci.
Przyczyny niedokrwistości są zróżnicowane. Najczęstsza jest niedokrwistość z niedoboru żelaza (spowodowana utratą krwi, niedostateczną podażą lub zaburzonym wchłanianiem żelaza). Inne przyczyny to niedobór witaminy B12 lub kwasu foliowego, choroby przewlekłe (niedokrwistość chorób przewlekłych), choroby nerek, niedokrwistości hemolityczne (niszczenie krwinek) oraz zaburzenia szpiku kostnego.
O niedokrwistości mówimy przy stężeniu hemoglobiny poniżej 13 g/dl u mężczyzn i poniżej 12 g/dl u kobiet (kryteria WHO). Ponad połowa przypadków na świecie ma za przyczynę niedobór żelaza (wg WHO, 2024).
Diagnostyka obejmuje morfologię krwi z rozmazem, ocenę gospodarki żelazowej (ferrytyna, żelazo, TIBC), stężenie witaminy B12 i kwasu foliowego, retikulocyty oraz, w wybranych przypadkach, biopsję szpiku kostnego.
Stwierdzenie niedoboru żelaza kończy jeden etap i otwiera drugi, ważniejszy: skąd ten niedobór się wziął. Wytyczne brytyjskie każą u dorosłego z niedokrwistością z niedoboru żelaza wykonać ilościowy test kału na krew utajoną, który kieruje dalszym postępowaniem w kierunku raka jelita grubego (wg NICE, NG12). U kobiet miesiączkujących najczęstszą przyczyną są obfite krwawienia, ale u mężczyzny i u kobiety po menopauzie niedobór żelaza domaga się wyjaśnienia ze strony przewodu pokarmowego. Sama suplementacja bez ustalenia przyczyny maskuje objaw i opóźnia rozpoznanie.
Leczenie doustnymi preparatami żelaza trwa zwykle od 3 do 6 miesięcy, a poprawę parametrów krwi widać po 2-4 tygodniach; lek odstawia się dopiero po uzupełnieniu zapasów, czyli po normalizacji ferrytyny (wg Camaschella, NEJM, 2015). W Medicus Center diagnostykę niedokrwistości prowadzi hematolog. Umów się na konsultację, jeśli odczuwasz przewlekłe zmęczenie, bladość i duszność przy wysiłku albo Twoja morfologia jest nieprawidłowa.
