Rwa kulszowa
Rwa kulszowa to zespół bólowy wywołany podrażnieniem lub uciskiem nerwu kulszowego, najdłuższego nerwu w ludzkim ciele. Ból promieniuje od odcinka lędźwiowego kręgosłupa przez pośladek w dół nogi, zwykle poniżej kolana, czasem aż do stopy. Może mu towarzyszyć mrowienie, drętwienie lub osłabienie siły mięśniowej kończyny dolnej, a dolegliwości nasilają się przy kaszlu, kichaniu i długim siedzeniu.
Najczęstszą przyczyną rwy kulszowej jest przepuklina (dyskopatia) krążka międzykręgowego uciskająca korzeń nerwowy. Inne przyczyny to zwężenie kanału kręgowego, zmiany zwyrodnieniowe kręgosłupa, zespół mięśnia gruszkowatego oraz urazy. Rozpoznanie opiera się na wywiadzie i badaniu klinicznym, a obrazowania nie zleca się rutynowo na początku leczenia, bo jego wynik rzadko zmienia postępowanie na tym etapie (wg NICE NG59).
Podstawą leczenia jest utrzymanie aktywności i ćwiczenia terapeutyczne: odciążające w ostrej fazie, potem wzmacniające mięśnie tułowia i pośladków, które zmniejszają obciążenie odcinka lędźwiowego. Terapia manualna jest zalecana jako element pakietu leczenia razem z ćwiczeniami, nie jako metoda samodzielna (wg NICE NG59), dlatego w naszym gabinecie zawsze łączymy ją z programem ćwiczeń i instruktażem do domu. Uzupełnieniem terapii bywa neuromobilizacja nerwu kulszowego oraz suche igłowanie mięśni przykręgosłupowych, które rozluźnia napięte tkanki, ale nie zastępuje ćwiczeń. Ważnym elementem jest też edukacja: technika podnoszenia, ergonomia pracy siedzącej i plan powrotu do aktywności, bo leżenie w łóżku przedłuża dolegliwości zamiast je skracać.
Warto znać objawy, które wymagają pilnej oceny lekarskiej zamiast fizjoterapii: zaburzenia oddawania moczu lub stolca, zmienione czucie w okolicy krocza, odbytu albo narządów płciowych oraz narastające osłabienie obu nóg. Z takimi objawami należy zgłosić się na oddział ratunkowy tego samego dnia. Sam nagły ból obejmujący obie kończyny, bez tych objawów, nie jest wskazaniem do oddziału ratunkowego, ale jest sygnałem ostrzegawczym i wymaga pilnej konsultacji, a nie odkładania na później (wg NHS England i GIRFT, 2026).
W Medicus Center fizjoterapeuta zaczyna od badania i różnicowania: sprawdza, czy ból rzeczywiście jest korzeniowy, ocenia czucie, siłę mięśni i testy prowokacyjne, a następnie planuje indywidualny program terapii. Więcej o objawach, rokowaniu i mitach piszemy we wpisie o rwie kulszowej na blogu. Jeśli odczuwasz ból promieniujący z dolnej części pleców do nogi, umów wizytę online lub telefonicznie.
