Terapia Vojty
Terapia Vojty to metoda fizjoterapii neurorozwojowej opracowana przez prof. Václava Vojtę. Polega na uciskaniu określonych punktów na ciele w ściśle zdefiniowanych pozycjach wyjściowych, co ma aktywować wrodzone wzorce ruchowe: odruch pełzania i odruch obracania. Stosuje się ją przy zaburzeniach napięcia mięśniowego, asymetrii ułożeniowej, kręczu szyi, opóźnionym rozwoju psychoruchowym, po wcześniactwie i po niedotlenieniu okołoporodowym oraz w mózgowym porażeniu dziecięcym.
O stanie dowodów powiemy wprost, bo rodzic ma prawo to wiedzieć przed rozpoczęciem. Niezależny przegląd systematyczny z metaanalizą, obejmujący 55 badań w analizie jakościowej i 18 w metaanalizie, kończy się wnioskiem, że dowody wspierające metodę są ograniczonej jakości (wg Sánchez-González i wsp., 2024), przy jednoczesnych przesłankach wskazujących na jej potencjalną użyteczność. Istotne statystycznie wyniki dotyczyły dorosłych: aktywności korowej, aktywności mięśniowej oraz równowagi u osób ze stwardnieniem rozsianym. W populacjach dziecięcych różnice w zakresie dużej motoryki były nieistotne (wg Sánchez-González i wsp., 2024).
To nie jest powód, żeby przerwać terapię zleconą przez neurologa albo pediatrę. Wniosek przeglądu mówi o ograniczonej jakości dowodów, a nie o wykazanym braku skuteczności, a decyzja o metodzie należy do lekarza prowadzącego dziecko. Podajemy to po to, żeby wybór był świadomy.
Osobna sprawa to ocena siedmiu reakcji ułożeniowych, którą metoda Vojty posługuje się przy kwalifikacji. Traktujemy ją jako element badania fizjoterapeutycznego, a nie jako test przesiewowy o znanej trafności, bo opublikowanych wartości predykcyjnych dla tej oceny nie znaleźliśmy. Jeśli chodzi o wczesne wykrywanie mózgowego porażenia dziecięcego, narzędzia o najlepiej udokumentowanej trafności są inne: przed 5. miesiącem wieku korygowanego jest to ocena globalnych wzorców ruchowych metodą Prechtla (czułość 98%), badanie neurologiczne Hammersmith (90%) oraz rezonans magnetyczny wykonany w wieku odpowiadającym terminowi porodu (86-89%) (wg Novak i wsp., 2017). Diagnostykę metodą Prechtla prowadzimy i to ona, a nie reakcje ułożeniowe, jest u nas podstawą wczesnej oceny ryzyka.
Zanim zapiszecie dziecko na fizjoterapię, kilka sytuacji wymaga najpierw pilnej oceny lekarskiej: nagła utrata nabytych wcześniej umiejętności ruchowych, drgawki, zatrzymanie przyrostu obwodu głowy albo asymetria pojawiająca się nagle, a nie narastająca stopniowo.
Warto też znać obciążenie organizacyjne. Terapia opiera się na ćwiczeniach wykonywanych przez rodziców w domu, kilka razy dziennie, z wizytami kontrolnymi co 1 do 4 tygodni. To realne zobowiązanie dla całej rodziny na wiele tygodni. W Medicus Center terapię prowadzi certyfikowana terapeutka metody Vojty, a plan ustalamy po badaniu i po rozmowie o tym, czego można się spodziewać. Prowadzimy też diagnostykę i terapię wad postawy u dzieci. Umów wizytę online albo telefonicznie.
