Atopowe zapalenie skóry (AZS) u dorosłych
Atopowe zapalenie skóry (AZS) to zapalna choroba skóry przebiegająca z zaostrzeniami, w której skóra jest sucha, a głównym objawem jest świąd (wg EuroGuiDerm, 2026). Nie jest to choroba wyłącznie dziecięca. W internetowej ankiecie przeprowadzonej w pięciu krajach Europy Zachodniej (bez Polski) AZS miało 4,4% dorosłych (wg Barbarot i wsp., 2018).
Podstawą leczenia jest codzienne, obfite stosowanie emolientów, najlepiej zaraz po kąpieli, na delikatnie osuszoną skórę. Zaostrzenia leczy się lekami przeciwzapalnymi na skórę, przede wszystkim glikokortykosteroidami albo inhibitorami kalcyneuryny. Gdy zmiany ustąpią, wytyczna europejska zaleca leczenie proaktywne, czyli nakładanie odpowiednio dobranego leku zwykle dwa razy w tygodniu na miejsca, w których zmiany wracały, bo zmniejsza to ryzyko nawrotu (wg EuroGuiDerm, 2026). Leczenie ogólne, w tym leki biologiczne i inhibitory JAK, rozważa się, gdy leczenie miejscowe (i ewentualnie fototerapia) nie daje kontroli choroby.
Gdy zmiany nie reagują na właściwie prowadzone leczenie, lekarz szuka innych przyczyn. Przed włączeniem leczenia ogólnego wytyczna każe wykluczyć m.in. alergiczne kontaktowe zapalenie skóry i chłoniaka skóry z komórek T. AZS wiąże się też z depresją i lękiem. Przy przewlekle obniżonym nastroju umów też konsultację psychiatryczną, a przy myślach samobójczych dzwoń pod 112.
Nie czekaj na planową wizytę, jeśli na skórze zmienionej przez AZS nagle pojawiają się liczne pęcherzyki lub nadżerki, zwłaszcza z gorączką albo powiększonymi węzłami chłonnymi. To może być wyprysk opryszczkowy, czyli rozsiane zakażenie wirusem opryszczki, które wymaga leczenia przeciwwirusowego bez zwłoki (wg EuroGuiDerm, 2026). Zgłoś się tego samego dnia do lekarza, który może Cię przyjąć od razu, a jeśli to niemożliwe, na szpitalny oddział ratunkowy. Szczególnie pilne są zmiany wokół oczu. Szybszej wizyty wymagają też sączące zmiany z miodowymi strupami i krostkami, bo mogą oznaczać zakażenie bakteryjne.
W Medicus Center w Łomży konsultację prowadzi Adam Rafałowicz, lekarz w trakcie specjalizacji z dermatologii i wenerologii. Ocenia nasilenie zmian i świądu, sprawdza, jak stosujesz emolienty i leki, pyta o czynniki zaostrzające, a w razie potrzeby zleca badania lub kieruje dalej. Umów wizytę online lub telefonicznie, bez skierowania.